Teorii na temat istnienia Wszechświata i tego, czym właściwie jest, powstało na przestrzeni wieków bardzo wiele. W ostatnich latach fizyka uległa znaczącym zmianom, a fizycy zaangażowali się w ideę informatycznego, zaplanowanego Wszechświata. Choć na pierwszy rzut oka wydaje się to abstrakcyjne i niemożliwe, naukowcy opierają swoje spostrzeżenia na obserwacji świata. Co takiego spowodowało, że w ich umysłach narodził się tak abstrakcyjny pomysł?

Idea informatycznego Wszechświata zakłada, że materia, energia, przestrzeń i czas sa pochodną od konfiguracji samej informacji. Wszystko, co znamy, według badaczy, powstało z informacji. W tym spojrzeniu czas nie ma dużego znaczenia, bo wszystko zostało na początku zalpanowane, a my obecnie obserwujemy odsłaniający się horyzont zdarzeń nowych relacji między istniejącymi informacjami. Na poziomie kwantowym istnieje możliwość wyboru, więc świadomy człowiek może zadecydować, gdzie na tym planie chce być. Zgodnie z takim podejściem – życie człowieka nabiera nowego sensu.

Odkrycie Alaina Aspekta

W 1982 roku na uniwersytecie w Paryżu zespół kierowany przez Alaina Aspekta dokonał dość szokującego odkrycia: w pewnych warunkach subatomowe cząstki (np. elektrony) mogą komunikować się ze sobą natychmiast niezależnie od odległości między nimi. Bez względu na to, czy oddziela je bilion km czy 10 m przestrzeni, w nieokreślony sposób każda cząstka wydaje się wiedzieć, co robią i gdzie są inne cząstki. To odkrycie obala twierdzenie Einsteina, że nic nie może komunikować się szybciej niż prędkość światła, ponieważ oznaczałoby to zniesienie bariery czasu. Z tego powodu niektórzy fizycy próbowali odrzucić odkrycie Aspekta, natomiast inni badacze zaispirowali się do tworzenia kolejnych wyjaśnień i hipotez. Na przykład Dawid Bohm, fizyk z Uniwersytetu w Londynie, twierdzi, że powyższe odkrycie wskazuje na nie istnienie obiektywnej rzeczywistości, a Wszechświat jest gigantycznym hologramem.

Hologramy

Hologram jest trójwymiarową fotografią, którą wykonuje się za pomocą lasera. Aby uzyskać hologram, obiekt fotografowany umieszcza się w świetle promieni lasera. Druga wiązka promieni zostaje odbita od pierwszej, w rezultacie dwie wiązki interefują i obszar zostaje utrwalony na zdjęciu. Takie zdjęcie widzimy jako wir jasnych i ciemnych linii do momentu, dopóki nie oświetlimy go trzecią wiązką lasera – wtedy otrzymujemy trójwymiarowy obraz obiektu. Oprócz trójwymiarowości obrazu cechą charakterystyczną jest także natura „całości zawartej w jednej części”, co oznacza, że jeśli hologram podzielimy na części, to każda będzie zawierać w sobie całościowy obraz i po naświetleniu zobaczymy obraz całego obiektu. Widać więc, że każda część zawiera wszystkie informacje dotyczące całości. Ten fakt dostarcza nowego spojrzenia na świat. Przez wiele lat nauka rozumiała zjawiska dzięki rozkładaniu ich na części i poddawaniu części analizie. Hologram pokazuje, że niektóre rzeczy we Wszechświecie nie pasują do takiego podejścia. Ten pogląd doprowadził Bohma do stwierdzenia, że subatomowe cząstki pozostają ze sobą w kontakcie dlatego, że ich oddzielenie stanowi iluzję, a nie przez wysyłanie sygnałów. Dowodzi, że na głębszym poziomie rzeczywistości cząstki nie są indywidualnymi całościami, ale stanowią część „czegoś”.


Wszechświat jako hologram

Wszechświat charakteryzuje się zaskakującą cechą – skoro separacja cząstek elementarnych jest iluzją, to znaczy, że w gruncie rzeczy na głębszym poziomie rzeczywistości wszystkie rzeczy we Wszechświecie są ze sobą połączone – elektrony w mózgu człowieka z cząstkami elementarnymi tworzącymi stół czy każdą gwiazdą. Natura człowieka skłania nas do dzielenia zjawisk na kategorie, ale w tym nowym spojrzeniu wszystkie podziały są sztuczne. W takim Kosmosie nawet czas i przestrzeń nie mogą pozostawać trwałą podstawą, nie ma sensu także pojęcie lokalizacji. Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość istnieją równocześnie, a przez to można zakładać, że pewnego dnia będziemy mogli przywołać z przeszłości holograficzne obrazy. Można postrzegać taki hologram jako pewnego rodzaju matrycę, na której zapisane są wszystkie zjawiska i konfiguracje materii oraz energii, a więc daje on początek wszystkiego co istnieje we Wszechświecie. Właściwie pytanie „co jeszcze daje nam holograficzna wizja świata?” pozostaje wciąż otwarte.

Holograficzny mózg

Nie tylko Bohm w otaczającym nas świecie znalazł ślady hologramu. Niezależnie od niego pracuje Karl Pribram, neurofizjolog z Uniwersytetu w Stanford. Badacz doszedł do wniosku o holograficznym zapisywaniu informacji w mózgu na podstawie wieloletnich badań. Jego badania wykazywały, że pamięć nie posiada ściśle określonej lokalizacji w mózgu – jest rozproszona w wielu różnych obszarach. Dodatkowo w eksperymentach na szczurach Karl Lashley pokazał, że niezależnie od tego, która część mózgu zwierzęcia była usuwana, pamięć wykonania złożonego zadania, którego stworzenia uczyły się wcześniej, pozostawała bez zakłóceń. Pozostawał tylko jeden problem: wyjaśnienie mechanizmu, który opisywałby cechę natury pamięci, jaką jest istnienie całości w każdej części. Po poznaniu koncepcji hologramu Pribram uznał, że znalazł wyjaśnienie tego zjawiska – według niego zapisy pamięciowe pozostają zawarte we wzorcach impulsów nerwowych, które przebiegają przez cały mózg zamiast być zapisanymi w poszczególnych neuronach. Miałoby to działać podobnie jak film zawierający holograficzny obraz. Innymi słowy, Pribram twierdzi, że mózg jest hologramem sam w sobie. Ta teoria wyjaśnia dodatkowo w jaki sposób mózg człowieka może gromadzić tak wiele informacji na małej przestrzeni. Ocenia się, że mózg ludzki jest w stanie zapamiętać tyle informacji, ile zawiera 5 tomów „Encyklopedia Brittanica”. Jedną z intrygujących rzeczy związanych z myśleniem ludzi jest to, że każda porcja informacji niemal natychmiast łączy się z pozostałymi częściami, co jest kolejną cechą charakterystyczną hologramu. Kolejną zagadką dotyczącą ludzkiego mózgu jest odszyfrowywanie tak wielu informacji pochodzacych od naszych zmysłów, które pozwalają na kreowanie świata wokół nas. Hologram jest w stanie przemienić częstotliwości w spójny obraz, kodować i dekodować informacje w najlepszy sposób.
Dowodów na holograficzną naturę mózgu jest o wiele więcej, ale to, czy przedstawiony opis świata zostanie zaakceptowany czy „umrze śmiercią zapomnienia” niedługo zostanie rozstrzygnięte. Póki co jednego można być pewnym – taki opis świata wywarł już znaczny wpływ na wielu badaczy.

Artykuł autorstwa Joanny Marii Więckowskiej ukazał się w Miesięczniku Studentów Politechniki Wrocławskiej ŻAK.